RSS
 

Archiwum dla kategorii ‘5. Sądowe postępowanie cywilne’

Postępowanie egzekucyjne

19 cze

Celem postępowania egzekucyjnego jest zrealizowanie świadczenia oznaczonego w tytule egzekucyjnym w drodze zastosowania wobec mienia lub osoby dłużnika przewidzianych przez prawo środków przymusu.

Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte na wniosek wierzyciela na podstawie tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Prowadzi je komornik pod nadzorem sądu.

Rozróżniamy egzekucję:
- świadczeń pieniężnych,
- świadczeń niepieniężnych.

Egzekucję świadczeń pieniężnych kieruje się przeciwko mieniu dłużnika i zmierza do zaspokojenia pretensji pieniężnych wierzyciela w drodze odebrania i ewentualnej sprzedaży majątku dłużnika. Kieruje się ona, zgodnie z wolą wierzyciela, przeciwko oznaczonym składnikom majątku dłużnika.

W zależności od obiektu będącego przedmiotem egzekucji rozróżniamy egzekucję:
- z nieruchomości,
- z ruchomości,
- z rachunku bankowego,
- z wynagrodzenia za pracę oraz z innych wierzytelności i praw majątkowych,
- ze statków morskich.

Egzekucja z nieruchomości i ruchomości odbywa się przez zajęcie i sprzedaż rzeczy w drodze licytacji.

Egzekucja świadczeń niepieniężnych zmierza do zaspokojenia wierzyciela przez odebranie dłużnikowi określonych rzeczy lub uzyskanie oznaczonego zachowania.

Nie podlegają egzekucji przedmioty potrzebne dłużnikowi i członkom jego rodziny do zaspokojenia podstawowych potrzeb, zapewniające im możliwość życia i wykonywania zawodu. Ograniczona jest egzekucja na żywym i martwym inwentarzu gospodarstw rolnych.

 

Tytuły egzekucyjne

18 cze

Tytułem egzekucyjnym w postępowaniu cywilnym jest urzędowy dokument stwierdzający istnienie i zakres wykonalnego roszczenia wierzyciela w stosunku do oznaczonego dłużnika.

Tytuły egzekucyjne dzielą się a 3 grupy:
- orzeczenia sądowe i niektórych innych organów,
- ugody zawarte w trakcie postępowania sądowego, ugody zawarte przed sądami polubownymi,
- inne akty podlegające wykonaniu w trybie egzekucji sądowej.

Tytuł egzekucyjny stanowi podstawę do wszczęcia egzekucji dopiero po nadaniu mu klauzuli wykonalności. Tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności to tytuł wykonawczy.

 

Orzeczenie sądowe

17 cze

Orzeczenie jest to decyzja sądu podjęta przy rozstrzyganiu sprawy. Są dwa rodzaje orzeczeń:
- wyrok,
- postanowienie.

Wyrok wydaje sąd najczęściej po przeprowadzeniu rozprawy. Wyrok ustala się na niejawnej naradzie sądowe, na której natychmiast sporządza się na piśmie sentencję.

Sąd w procesie może wydać wyrok zasadzający żądanie w całości, zasadzające je w części lub oddalający powództwo.

Sentencję wyroku ogłasza sąd publicznie przez odczytanie, przytaczając jednocześnie ustnie najważniejsze motywy uzasadnienia. Wyrok ma uroczystą formę.

Uzasadnienie wyroku na piśmie sporządza się na wniosek, który każda ze stron może zgłosić w ciągu 7 dni od daty ogłoszenia sentencji.

Wyrok staje się prawomocny, jeżeli przeciwko niemu nie przysługuje stronom środek odwoławczy. Wyrok sądu pierwszej instancji staje się prawomocny, gdy minie termin do wniesienia apelacji. Wyrok sądu drugiej instancji prawomocnie kończy sprawę, chyba że uchyla wyrok sądu pierwszej instancji i przekazuje mu sprawę do ponownego rozpoznania.

Wyrok prawomocny stwarza powagę rzeczy osądzonej w zakresie sprawy rozstrzygniętej w tym wyroku. Oznacza to, iż o to samo żądanie nie można w żadnym sądzie powtórnie wszcząć sprawy między tymi samymi stronami.

Postanowienie wydaje sąd w trakcie postępowania, rozstrzygając kwestie pomocnicze i cząstkowe, niezbędne dla całości sprawy.

 

Środki dowodowe w postępowaniu cywilnym

16 cze

Dowodem nazywamy każdy środek, który pozwala na przekonanie się o istnieniu lub nieistnieniu oznaczonych faktów. W procesie cywilnym strony są zobowiązane wskazać dowody potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Nie wymagają dowodu:
- fakty powszechnie znane,
- fakty znane sądowi urzędowo
- fakty przyznane przez stronę przeciwną.

Do środków dowodowych w procesie cywilnym zaliczamy:
- dokumenty,
- zeznania świadków,
- opinie biegłych,
- oględziny,
- dowód z przesłuchania stron,
- inne środki dowodowe.

Dokumenty dzielą się na urzędowe i prywatne. Dokumenty urzędowe to dokumenty sporządzone w przepisanej formie przez organy państwowe i niektóre organizacje. Stanowią one dowód tego, co w nich zostało zaświadczone.

Wszystkie inne dokumenty są dokumentami prywatnymi. Dokumenty prywatne stanowią jedynie dowód na to, że zawarte w nich oświadczenie pochodzi od osoby, która dokument podpisała.

Świadkami nie mogą być osoby niezdolne do spostrzegania lub komunikowania swych spostrzeżeń, wojskowi i urzędnicy w zakresie obowiązującej ich tajemnicy służbowej, strony i przedstawiciele ustawowi stron.

Złożenie zeznań przez świadka jest obowiązkiem każdej osoby wezwanej przez sąd w tym charakterze. Obowiązek ten może być wymuszony przez nałożenie grzywny, pozbawienie wolności i przymusowe doprowadzenie świadka do sądu.

Prawo odmowy zeznań w ogóle przysługuje osobom bliskim stron. Każdemu świadkowi przysługuje prawo odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania, jeśli udzielenie odpowiedzi mogłoby narazić go lub osoby mu bliskie na odpowiedzialność karną, hańbę lub bezpośrednią szkodę majątkową.

Za złożenie fałszywych zeznań grozi kara pozbawienia wolności do 5 lat, jeśli świadek został o tym uprzedzony.

Biegłym może być każda osoba fizyczna, posiadająca odpowiednią wiedzę.

Dowód z oględzin, przeprowadzany przez sąd często z udziałem biegłych, polega na bezpośrednim zbadaniu osoby, przedmiotu, pomieszczenia, miejsca.

 

Właściwość sądu

15 cze

Właściwość to zakres spraw, które są rozstrzygane przez sądy. Odróżniamy:
- właściwość rzeczową,
- właściwość miejscową.

Właściwość rzeczowa
pozwala ustalić, czy sprawa w pierwszej instancji powinna być rozstrzygnięta przez sąd rejonowy czy sąd okręgowy.

W tym względzie obowiązuje zasada, że sądami pierwszej instancji dla spraw cywilnych są sądy rejonowe. Jako wyjątek do tej zasady kodeks postępowania cywilnego wymienia rodzaje spraw, które podlegają rozstrzygnięciu przez sąd okręgowy jako sąd pierwszej instancji.

Właściwość miejscowa
pozwala określić, który z rejonowych lub okręgowych sądów na terenie kraju jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy.

W ramach właściwości miejscowe odróżniamy:
- właściwość ogólną,
- właściwość wyłączną,
- właściwość przemienną.

Właściwość ogólna formułuje generalną zasadę, według której do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy powołany jest sąd, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania. Gdy pozwanym jest osoba prawna, powództwo wytacza się według miejsca jej siedziby.

Właściwość wyłączna jest właściwością obowiązującą strony, a wskazującą inny sąd, aniżeli wynika z właściwości ogólnej.

Właściwość przemienna zachodzi wówczas, gdy przepisy kodeksu postępowania cywilnego pozostawiają powodowi swobodę co do decyzji, czy wytoczyć powództwo według właściwości ogólnej.

Właściwość miejscowa sądu może być ustalona przez strony w drodze umowy. Umowa taka jest ważna i stwarza właściwość umowną. Właściwość umowa nie może jednak naruszać zasad właściwości ogólnej.

 

Postępowanie cywilne

14 cze

W postępowaniu cywilnym rozstrzygane są sprawy z zakresu prawa cywilnego, a także prawa rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy.

Wśród postępowań cywilnych toczących się przed sądami powszechnymi i Sądem Najwyższym można odróżnić:
- postępowanie rozpoznawcze (proces i postępowanie nieprocesowe),
- postępowanie pomocnicze (postępowanie zabezpieczające, postępowanie w razie zaginięcia lub zniszczenia akt i in.),
- postępowanie egzekucyjne.

Zadaniem postępowania rozpoznawczego jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy cywilnej. Postępowanie cywilne sądowe prowadzone w trybie procesowym nosi nazwę procesu cywilnego.

W procesie cywilnym sąd rozstrzyga spór między stronami. Jedną ze stron jest powód, czyli osoba występująca z żądaniem, druga zaś pozwany. Wszczęcie procesu cywilnego następuje na skutek wytoczenia powództwa, polegającego na wniesieniu do sądu pisma procesowego zwanego pozwem. W procesie może brać udział także prokurator, występujący tu nie jako oskarżyciel, lecz w roli rzecznika interesu społecznego.

W postępowaniu nieprocesowym może występować wielu uczestników, którzy nie dzielą się na przeciwne obozy, lecz z których każdy ma swoje własne interesy. W niektórych przypadkach postępowanie nieprocesowe może być przez sąd wszczęte z urzędu.

Przepisy regulujące postępowanie cywilne przed sądami powszechnymi zawarte są w kodeksie postępowania cywilnego z 1964r.