RSS
 

Archiwum dla kategorii ‘4. Prawo spadkowe’

Nabycie spadku

13 cze

Spadkobierca może:
- przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi,
- przyjąć spadek z ograniczeniem odpowiedzialności za długi,
- odrzucić spadek.

Proste przyjęcie spadku powoduje przejście na spadkobiercę całego majątku spadkodawcy, a więc zarówno wszystkich jego praw majątkowych, jak i obowiązków.

W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca wprawdzie również ponosi odpowiedzialność za odziedziczone długi, ale tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Ograniczenie to ulega zniesieniu w razie popełnienia przez niego nadużyć przy ustaleniu inwentarza.

Odrzucenie spadku musi być stanowcze i bezwarunkowe. Nie można odrzucić spadku a korzyść innej osoby.

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

Jeżeli spadkobierca w ciągu sześciomiesięcznego okresu nie złoży oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, uważa się, że przyjął spadek wprost. Nie dotyczy to jednak osób nie mających pełnej zdolności do czynności prawnych. W tych przypadkach brak oświadczenia jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Prawnym świadectwem nabycia spadku przez spadkobiercę jest postanowienie sądu o nabyciu spadku, wydane po przeprowadzeniu odpowiedniego postępowania. W postępowaniu tym sąd ustala kto dziedziczy po spadkodawcy i w jakiej części.

Spadkobierca, który spadek przyjął, może zbyć do w całości lub w części innej osobie. Umowa taka wymaga formy aktu notarialnego. Nabywca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spadkobiercy. Nabywca odpowiada za długi spadkowe w tym samym zakresie co spadkobierca. Ich odpowiedzialność wobec wierzycieli jest solidarna.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 4. Prawo spadkowe

 

Dziedziczenie testamentowe

12 cze

Istota testamentu
Testament jest jednostronną czynnością prawną osoby fizycznej, zawierającą rozporządzenie majątkiem na wypadek śmierci. Sporządzić testament może tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Testament może zawierać rozporządzenie tylko jednego spadkodawcy.

Testament może być w każdej chwili odwołany, zarówno w całości, jak i co do poszczególnych postanowień. Odwołanie testamentu może nastąpić zarówno przez jego zniszczenie lub pozbawienie cech, od których zależy jego ważność, jak i sporządzenie nowego. Jeżeli spadkodawca nie zaznaczył w nim, że odwołuje poprzedni, odwołaniu ulegają tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie da się pogodzić z treścią nowego testamentu.

Testament może być sporządzony tylko osobiście. Testament jest nieważny w trzech przypadkach:
- jeżeli został sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli,
- gdy sporządzono go pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod jego wpływem, nie sporządził by testamentu tej treści,
- jeżeli został sporządzony pod wpływem groźby.

Na wymienione przyczyny nieważności testamentu osoba mająca w tym interes prawny może się powoływać jedynie w ciągu 3 lat od dnia, którym się o nich dowiedziała, a w każdym razie nie dłużej niż 10 lat od otwarcia spadku.

Forma testamentu
Do testamentów zwykłych zalicza się:
- testament holograficzny,
- testament notarialny,
- testament allograficzny.

Testament holograficzny sporządza spadkodawca spisując swoją ostatnią wolę pismem ręcznym oraz zaopatrując ją podpisem i datą. Brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do treści testamentu, zdolności spadkodawcy do jego sporządzenia lub wzajemnego stosunku kilku testamentów. Testament holograficzny może być przechowywany w dowolnym miejscu.

Testament notarialny – spadkodawca ustnie oświadcza notariuszowi swoją ostatnią wolę, a ten nadaje jej formę aktu notarialnego.

Testament allograficzy – oświadczenie woli złożone przez spadkodawcę ustnie wójtowi lub innemu stale urzędującemu członkowi władz gminy w obecności 2 świadków. Oświadczenie spadkodawcy spisuje się w protokole z podaniem daty. Protokół podpisuje spadkodawca, osoba sporządzająca protokół oraz świadkowie. W opisany sposób nie może sporządzić testamentu osoba głucha lub niema.

Testamenty szczególne:
- testament ustny,
- testament sporządzony podczas podróży na polskim statku morskim lub powietrznym,
- testament wojskowy.

Testament ustny może być sporządzony w dwóch wypadkach:
- jeżeli zachodzi obawa rychłej śmierci spadkodawcy,
- jeżeli wskutek szczególnych okoliczności zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione.
Spadkodawca oświadcza swoją wolę ustnie w jednoczesnej obecności co najmniej 3 świadków, następnie treść ustnego testamentu zostaje spisana i podpisana przez spadkodawcę i 2 świadków, albo przez 3 świadków,. Treść ustnego testamentu, gdy nie stwierdzono jej na piśmie, może być w ciągu 6 miesięcy odtworzona przed sądem na podstawień zeznań świadków.

Podczas podróży na polskim statku morskim lub powietrznym spadkodawca może sporządzić testament, ustnie oświadczając swoją ostatnią wolę dowódcy statku lub jego zastępcy w obecności 2 świadków. Zostaje ona spisana i odczytana, po czym pismo podpisują spadkodawca, świadkowie i dowódca statku lub jego zastępca.

Testament wojskowy może być sporządzony jedynie w czasie mobilizacji, wojny albo przebywania w niewoli, przez osoby określone w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej.

Testamenty szczególne tracą moc po upływie 6 miesięcy od ustania okoliczności, które uzasadniały niezachowanie formy testamentu zwykłego. Dziedziczenie na mocy testamentu szczególnego ma miejsce tylko wówczas, gdy spadkodawca zmarł przez upływem tego terminu.

Zachowek
Istotą zachowku jest przyznanie niektórym spadkobiercom ustawowym, którzy nie zostali powołani do dziedziczenia w testamencie, prawa żądania od spadkobiercy lub spadkobierców oznaczonego świadczenia.

Prawo do zachowku przysługuje małżonkowi, zstępnym oraz rodzicom spadkodawcy. Każda z wymienionych osób może żądać od spadkobiercy połowy wartości udziału spadkowego, który by jej przypadł przy dziedziczeniu ustawowym. Jeżeli uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy, albo uprawniony do zachowku zstępny jest małoletni – mogą żądać dwóch trzecich udziału.

Spadkobierca ustawowy może być pozbawiony prawa do zachowku, jeżeli zachowuje się nagannie. Może tego dokonać spadkodawca w drodze wydziedziczenia osoby uprawnionej do zachowku. Wydziedziczenie może być dokonane tylko w testamencie, w którym spadkodawca powinien też podać przyczyny, dla których wydziedzicza spadkobiercę.

Spadkodawca może wydziedziczyć osobę uprawnioną do zachowku, jeżeli ta:
- wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
- dopuściła się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności, albo rażącej obrazy czci,
- uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Spadkodawca nie może wydziedziczyć spadkobiercy uprawnionego do zachowku, jeżeli mu przebaczył.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 4. Prawo spadkowe

 

Dziedziczenie ustawowe

11 cze

Dziedziczenie ustawowe zachodzi, gdy spadkodawca nie zostawi testamentu, a także, gdy testament okazał się nieważny, gdy wszyscy powołani w testamencie spadkobiercy odrzucili spadek, gdy wszyscy spadkobiercy testamentowi zostali uznani na niegodnych. Dziedziczenie ustawowe może zachodzić także co do części spadku.

W pierwszym rzędzie dziedziczą po zmarłym jego dzieci i małżonek w równych częściach. Część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsze niż jedna czwarta całości spadku. Gdy w dziedziczeniu bierze udział czworo lub więcej dzieci spadkodawcy, ich części wskutek tego ulegają stosownemu zmniejszeniu. Jeżeli w chwili otwarcia spadku któreś z dzieci spadkodawcy nie żyje, jego część przypada jego dzieciom w równych częściach. To samo odnosi się do dalszych zstępnych. W braku małżonka cały spadek dziedziczą zstępni spadkodawcy. Małżonek jest wyłączony od dziedziczenia, jeżeli spadkodawca wystąpił o rozwód z jego winy, a żądanie rozwodu okazało się uzasadnione.

Jeżeli w chwili otwarcia spadku żadne z jego dzieci ani ich dzieci i dalszych zstępnych nie żyje, po zmarłym z mocy ustawy dziedziczy jego małżonek, rodzice i rodzeństwo. W takim przypadku udział małżonka wynosi połowę spadku. Udział spadkowy każdego z rodziców dziedziczących z zbiegu z rodzeństwem spadkodawcy wynosi jedną czwartą część tego, co łącznie przypada rodzicom i rodzeństwu. Pozostałą dziedziczy rodzeństwo w równych częściach. Jeżeli jedno z rodziców nie żyje w chwili otwarcia spadku, jego udział przypada po połowie drugiemu z rodziców i rodzeństwu spadkodawcy. Gdy w dziedziczeniu obok małżonka biorą udział tylko rodzice, albo tylko rodzeństwo, dziedziczą oni w równych częściach to, co przypada łącznie rodzicom i rodzeństwu. Udział brata lub siostry spadkodawcy, który nie żyje w chwili otwarcia spadku, przypada jego dzieciom i ewentualnie dalszym zstępnym.

W razie braku dzieci i ich zstępnych, rodziców oraz rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa, cały spadek dziedziczy małżonek. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom, rodzeństwu i zstępnym rodzeństwa. Jeżeli w chwili otwarcia spadku nie żyje żadna z wymienionych osób, spadek z mocy ustawy przypada Skarbowi Państwa.

Przysposobiony dziedziczy po przysposabiającym i jego krewnych na równi z dziećmi naturalnymi, i odwrotnie – oni dziedziczą po przysposobionym. Przysposobiony nie dziedziczy natomiast po swoich naturalnych rodzicach i oni nie dziedziczą po nim.

Małżonek dziedziczący z ustawy w zbiegu z innymi spadkobiercami ustawowymi może żądać poza swoim udziałem spadkowym przedmiotów urządzenia domowego, z których poprzednio korzystał wspólnie ze spadkodawcą lub sam. Roszczenie to nie może być jednak skierowane przeciwko dzieciom spadkodawcy, które mieszkały z nim w chwili jego śmierci. Nie służy ono także małżonkowi, jeżeli wspólnie pożycie małżonków ustało za życia spadkodawcy.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 4. Prawo spadkowe

 

Pojęcia prawa spadkowego

10 cze

Spadkodawca to zmarły, którego śmierć zapoczątkowuje proces dziedziczenia. Spadkodawcą może być tylko osoba fizyczna. Spadkodawcą jest również człowiek, który został uznany za zmarłego orzeczeniem sądu.

Spadkobierca to osoba, która dziedziczy lub mogłaby dziedziczyć po zmarłym. Spadkobiercą może być osoba fizyczna i prawna. Osoba prawna musi istnieć, a osoba fizyczna musi żyć w chwili śmierci spadkodawcy. Spadkobierca musi być godny dziedziczenia. Spadkobierca przestaje być niegodnym, jeżeli spadkodawca mu przebaczył. Spadkobierca nie zrzekł się dziedziczenia.

Dziedziczenie jest podstawowym mechanizmem przenoszenia prawa własności majątku spadkowego.

Zapis jest zawartym w testamencie rozporządzeniem spadkodawcy, zobowiązującym spadkobiercę do spełnienia określonego świadczenia na rzecz wskazanej w zapisie osoby. Między zapisobiercą i spadkobiercą powstaje stosunek wierzyciela i dłużnika.

Polecenie polega na tym, że spadkodawca w testamencie nakłada na spadkobiercę lub zapisobiercę obowiązek pewnego działania.

Otwarcie spadku jest określeniem oznaczającym chwilę śmierci spadkodawcy. Z tą chwilą następują skutki dziedziczenia, bez względu na konieczną procedurę ustalania praw do spadku.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 4. Prawo spadkowe

 

Spadek

09 cze

Spadek to ogół majątkowych praw i obowiązków zmarłego w chwili jego śmierci.

W skład spadku wchodzą jedynie prawa i obowiązki o charakterze cywilnoprawnym. Nie należą do spadku prawa i obowiązki osobiste.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 4. Prawo spadkowe

 

Istota prawa spadkowego

08 cze

Prawo spadkowe to zespół przepisów regulujących losy majątku pozostawionego przez zmarłą osobę fizyczną.

Wiąże ono majątkowo członków rodziny i osoby bliskie, powoduje wzrost zamożności kolejnych pokoleń, stwarza majątkowe podstawy podejmowania działalności gospodarczej lub innej przez ludzi młodych, którzy odziedziczyli majątek, itd. Ma także istotne znaczenie dla niektórych innych osób fizycznych i prawnych.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 4. Prawo spadkowe