RSS
 

Archiwum dla kategorii ‘I. Wprowadzenie do przedmiotu ekonomii’

Zjawiska, kategorie i prawa ekonomiczne

28 cze

Zjawiska ekonomiczne to fakty, które występują w procesach gospodarowania w określonym miejscu i czasie. Stanowią zawsze jakieś określone ogniwa długiego łańcucha powiązanych ze sobą procesów. Zjawiska ekonomiczne mają zarówno jakościowe, jak i ilościowe aspekty. Każde zjawisko nosi w sobie stygmat trendu prawidłowości charakterystycznych dla danego okresu przebiegu procesu społeczno-gospodarczego. Analiza jakościowa wskazuje parametry i zmienne zależne oraz jakie przyjąć narzędzia pomiaru zjawisk i w jakich przedziałach rozwiązanie może mieć ekonomiczny sens.

Kategoria ekonomiczna
jest podstawowym pojęciem logicznym ekonomii, definiującym treść badanych zjawisk ekonomicznych, zaliczonych do danej zbiorowości.

Wykrywanie związków występujących między kategoriami ekonomicznymi i wyodrębnienie spośród rozmaitych związków tych, które mają charakter trwały prowadzi do wykrycia praw ekonomicznych.

Prawa ekonomiczne
stanowią teoretyczne uogólnienie poznanych prawidłowości procesów gospodarowania. Wyrażają to, co w zjawiskach ekonomicznych jest istotne, konieczne, celowe i powtarzalne, a nie przypadkowe.

Klasyfikacja praw ekonomicznych:
- prawa ogólne (działające we wszystkich dotychczas znanych społeczno-gospodarczych formach),
- prawa wspólne dla kilku formacji,
- prawo specyficzne (krótkookresowe).

 

Mikro- i makroekonomia oraz ekonomia pozytywna i normatywna

27 cze

Podział ze względu na zakres analizowanych zjawisk:
- mikroekonomia – bada procesy gospodarowania według poszczególnych elementów tworzących gospodarkę, analizuje sposób działania oraz zachowania na ryku poszczególnych producentów i konsumentów,
- makroekonomia - zajmuje się badaniem zjawisk i procesów zachodzących w całej gospodarce, czyli analizą gospodarki jako systemu, zajmuje się przede wszystkim badaniem agregatowych wielkości ekonomicznych.

J. K. Galbraith uważa, że wyodrębnienie się mikro- i makroekonomii jest przejściowe.

Podział ze względu na punkt widzenia:
- ekonomia pozytywna koncentruje się na wypracowaniu uniwersalnych narzędzi i metod analizy ekonomicznej w celu możliwie bezstronnego uogólnienia prawidłowości procesów gospodarowania,
- ekonomia normatywna koncentruje się na poglądach wartościujących, umożliwiających interpretacje różnych zjawisk gospodarczych.

 

Metody badawcze ekonomii

26 cze

Indukcja – wnioskowanie na podstawie zaobserwowanych faktów.

Dedukcja – wnioskowanie ze zdań uznanych za prawdziwe bezwarunkowo.

Proces budowania teorii naukowych:
- obserwacja życia gospodarczego,
- konstruowanie modelu ekonomicznego i wyprowadzenie z niego teorii,
- ustalenie naukowej poprawności teorii,
- dokonywanie syntezy teorii ekonomicznej.

Myślenie abstrakcyjne
(abstrahowanie) – pomijanie nieistotnych elementów, cech i zależności oraz wybranie w badanym obiekcie tych elementów, cech i zależności, które są istotne.

Trudności myślenia ekonomicznego wynikają z:
- zdarzenia gospodarcze są sprzężone zwrotnie (skutek mający przyczynę sam jest przyczyną),
- to, co jest prawdziwe w mikroskali nie musi być prawdziwe w makroskali,
- ulega się złudzeniu, że między zjawiskami występują zależności przyczynowo-skutkowe (zasadzka post hoc),
- zasadzka subiektywizmu i stereotypowości,
- odpowiedni wybór sposobu pomiaru i doboru miernika.

Modele ekonomiczne
- uproszczony obraz pewnego elementu lub całości gospodarki,.

Teoria ekonomiczna – zbiór twierdzeń, że w określonych przypadkach zachodzi określone zjawisko, które wyjaśniają zjawiska i procesy gospodarcze ujmowane w modelu ekonomicznym.

Cechy twierdzeń, które decydują o naukowości teorii:
- zgodność z obserwacjami,
- niesprzeczność logiczna,
- płodność poznawcza,
- prostota,
- elegancja, itp.

Falsyfikacja
(K. Popper) – obalenie tezy o prawdziwość hipotezy naukowej przez stwierdzenie, że w jakimś przypadku hipotetyczne zależności nie zachodzą.

Predykcja (M. Friedman) – przewidywalność. Testem prawdziwości hipotezy jest porównanie jej przewidywań z doświadczeniem.

 

Definicja ekonomii

25 cze

Ekonomia jest nauką społeczną zajmującą się badaniem gospodarczego aspektu działalności ludzkiej. Zajmuje się wyjaśnieniem prawidłowości procesów gospodarowania, badaniem możliwości i ograniczeń rozwoju gospodarczego.

Definicja według L. Robbinsa – ekonomia jest nauką zajmującą się problemami alternatywnego wykorzystania różnych, zawsze ograniczonych ilościowo i mających niejednakową produktywność, czynników wytwórczych.

Definicja według M. Nasiłowskiego – ekonomia to nauka zajmująca się badaniem zachowania podmiotów gospodarczych w dziedzinie wykorzystania ograniczonych zasobów, które mogą być w rozmaity sposób zastosowane w sferze produkcji, podziału, wymiany i konsumpcji.