RSS
 

Archiwum dla kategorii ‘3. Cykl życia systemu’

Iteracyjno-przyrostowy cykl życia systemu

23 paź

Koncepcja stopniowego, przyrostowego rozwoju systemu, tak aby określone jego moduły mogły być na bieżąco oprogramowane, wdrożone i użytkowane. Najbardziej uznany jest tu model iteracyjno-przyrostowy, opracowany w ramach metodyki RUP (Rational Unified Process). Ma on postać macierzową.

Cykl iteracyjno-przyrostowy opiera się na zależnościach pomiędzy dyscyplinami oraz fazami. Linia pozioma reprezentuje czas, a zatem dynamiczny aspekt procesu TSI, uwzględnia przede wszystkim fazy tworzenia systemu i związane z nimi iteracje oraz punkty przeglądu.

Zgodnie z metodyką RUP wprowadza się cztery fazy:
- rozpoczęcie
– wypracowanie ogólnej wizji przedsięwzięcia oraz osiągnięcie zrozumienia i akceptacji projektu przez wszystkich jego uczestników,
- opracowanie – ustalenie architektury systemu, stworzenie planu projektu oraz wyeliminowanie elementów wysokiego ryzyka z projektu,
- budowa – stworzenie systemu w oparciu o przyjętą architekturę,
- przekazanie – dostarczenie gotowego systemu użytkownikom czy klientom.

Iteracja w metodyce RUP to pojedynczy cykl w ramach fazy, polegający na realizacji zestawu wybranych, adekwatnych czynności z zakresu poszczególnych dyscyplin. Jej efektem jest kolejny przyrost funkcjonalności systemu. Szacuje się, że kolejnym czterem fazom odpowiadają procentowe udziały czasu tworzenia systemu informatycznego, odpowiednio: 10%, 30%, 50% i 10%.

Mechanizm funkcjonowania cyklu iteracyjno-przyrostowego polega na tym, że w każdej z tych iteracji użytkowane są adekwatne artefakty z poszczególnych dyscyplin. W każdej iteracji mamy tym samym do czynienia z minicyklem liniowym. W fazach cyklu życia RUP czynności poszczególnych dyscyplin często są wykonywane równolegle. Dzięki powstającym artefaktom określone funkcje systemu mogą być wdrożone i ocenione po wykonaniu kolejnych iteracji.

Linia pionowa odzwierciedla statyczny aspekt procesu TSI, tj. jego opis w kategoriach: dyscyplin i związanych z nimi szczegółowych czynności, artefaktów, ról i przepływów pracy. Dyscyplina, w rozumieniu metodyki RUP, stanowi kolekcję powiązanych czynności, artefaktów, ról oraz przepływów pracy, odpowiadających tematycznie głównym obszarom tworzenia systemów informatycznych. Występują dyscypliny podstawowe i wspomagające.

Dyscypliny podstawowe stanowią rdzeń procesu tworzenia systemu. Należą do nich:
- modelowanie biznesowe – zawierające wizję nowego procesu biznesowego czy wręcz docelowej organizacji, definicje występujących w jej ramach procesów, ról i zakresów odpowiedzialności, przedstawione w postaci diagramów biznesowych bądź diagramów przypadków użycia UML,
- specyfikacja wymagań – opracowanie wizji systemu, modelu przypadków użycia i zdefiniowanie wymagań niefunkcjonalnych,
- analiza i projektowanie z wykorzystaniem całego spektrum diagramów UML,
- programowanie – opracowanie kodu źródłowego w wybranym języku programowania oraz kompilacja kodu i integracja komponentów,
- testowanie – planowanie testów oraz ocena systemu poprzez wykonanie wielu testów,
- wdrożenie – instalacja oprogramowania systemu i formalna akceptacja kolejnych wersji systemu przez klienta czy użytkownika.

Dyscypliny wspomagające realizują funkcje zarządcze i konfiguracyjne w procesie tworzenia systemu. Można do nich zaliczyć:
- zarządzanie konfiguracją i zmianami – kontrola wersji artefaktów opracowanych podczas kolejnych iteracji,
- zarządzanie projektem – planowanie i kontrola realizacji projektu,
- przygotowanie środowiska – przygotowanie infrastruktury do skutecznej realizacji projektu.

 
 

Spiralny cykl życia systemu

22 paź

Model spiralny – poszczególne fazy cyklu życia są realizowane na zasadzie spirali, oznaczającej ich powtarzanie drogą doskonalenia kolejnych wersji systemu, będących rezultatem weryfikacji, oceny i eksperymentów w użytkowaniu jego coraz bardziej rozbudowanych prototypów.

I faza – plan systemu informatycznego o zakresie tematycznym zgodnym z merytoryczną treścią etapu planowania w cyklu liniowym, często nazywanym infoplanem.

II faza – analiza ryzyka – ocena finansowych i organizacyjnych konsekwencji zaprojektowania, analizy i wdrożenia infoplanu. W tej fazie cyklu spiralnego jest to czas na decyzję o kontynuowaniu tworzenia systemu bądź dokonaniu zmian i korekt, czy wręcz z rezygnacji z jego dalszego rozwoju.

III faza – projektowanie systemów informatycznych (przy pozytywnej decyzji) – opracowywanie kolejnych wersji prototypów, stopniowo udoskonalanych i uzupełnianych, aż do stworzenia wersji końcowej systemu.

IV faza – weryfikacja – dokonanie oceny funkcjonalności prototypu systemu w aspekcie sformułowanych przez niego założeń i wymagań systemu.

 
 

Rodzaje cykli życia systemu. Liniowy cykl życia systemu

21 paź

Rodzaje cykli życia systemu
Cykl życia systemu – ciąg wyodrębnionych, wzajemnie spójnych etapów, pozwalających na pełne i skuteczne zaprojektowanie, a następnie użytkowanie systemu informatycznego.

Obecnie systemy informatyczne powstają w rytm różnych cykli życia. Specyfika tych typów cykli w dużej mierze jest uzależniona od rozwoju sprzętu i oprogramowania, a także rozwoju metodycznych podstaw tworzenia systemów informatycznych. Uznanie zyskały trzy wzorce cykli życia systemu – liniowy, spiralny i iteracyjno-przyrostowy.

Liniowy cykl życia systemu
Przyjęty proces tworzenia pozwala na racjonalne kierowanie zespołem wykonawczym, koordynowanie zadań zgodnie z przyjętym harmonogramem, kontrolowanie realizacji przyjętych założeń. Koniecznymi cechami modelu cyklu życia są jego zupełność i kompletność, oznaczające konieczność ścisłego opisu wszystkich etapów niezbędnych przy zaprojektowaniu, z następnie użytkowaniu elementów systemu: oprogramowania, sprzętu, podręczników, kadr i szkoleń.

Liniowy typ cyklu życia systemu dominuje w metodykach strukturalnych. W wielu propozycjach cykl ten jest podzielony na różną liczbę etapów o zróżnicowanych nazwach.

Każdy z etapów cyklu życia systemu powinien mieć ściśle określone wejścia, wyjścia, składniki, funkcje, dokumenty, sprzężenia z innymi etapami. Uzgodniony wynik praz na każdym etapie powinien być zatwierdzony, również w sposób formalny przez zespół wykonawczy.

Rutynowe użytkowanie systemu oznacza powtarzanie fazy eksploatacji. W praktyce jednak już w trakcie użytkowania systemu dokonywanych jest wiele czynności modyfikujących. Oprócz użytkowania i modyfikacji występuje opcja dezaktualizacji systemu wskutek zmian technologicznych bądź biznesowych.

W kaskadowym cyklu życia systemu najczęściej wyodrębnia się pięć następujących podstawowych faz:
- planowanie systemu,
- analiza systemu,
- projektowanie systemu,
- użytkowanie, modyfikacja i adaptacja systemu.

Planowanie systemów informatycznych jest fazą inicjującą proces ich tworzenia. Faza ta charakteryzuje się całościowym (holistycznym) podejściem do diagnozy i prognozy działalności organizacji. Podstawowym celem planowania jest zharmonizowanie tworzonego planu systemu informatycznego (infoplanu) z planem działalności gospodarczej firmy. Syntetycznym rezultatem fazy planowania jest infoplan.

Analiza systemu stanowi studium problemów i sytuacji występujących w organizacji gospodarczej, a następnie zdefiniowanie potrzeb informatycznych w odniesieniu do tworzonego systemu. Analiza systemu obejmuje zwłaszcza analizę organizacji, analizę danych i analizę procesów. Główne stosowanie metody to model związków encji czy diagramy przepływu danych.

Projekt systemu stanowi koncepcję komputerowo wspomaganej realizacji założeń nowego systemu organizacji gospodarczych, wyspecjalizowanych w fazie analizy systemów. Na podstawie koncepcji systemu są opracowane kolejne składniki projektu, w którym wyodrębnia się:
- projekt ogólny,
- projekt szczegółowy albo techniczny.

Treścią projektu ogólnego jest dekompozycja funkcjonalna, a następnie modelowanie procesów i danych wybranej dziedziny przedmiotowej. W trakcie projektowania technicznego należy opracować specyfikacje struktur bazy danych, formatek ekranowych, projektu dialogu, strukturę programów czy graficzny interfejs użytkownika. Projektowanie definiuje się jako przygotowanie zmiany, która ma być wprowadzona w wybranym obszarze rzeczywistości i w określonym czasie. Faza projektowania systemów informatycznych w swej istocie polega na ocenie opracowanych w fazie analizy alternatywnych rozwiązań problemu, a następnie identyfikacji struktury funkcjonalnej i związanych z nią szczegółowych specyfikacji informatycznych dla wybranej wersji systemu.

Wdrażanie – następuje skonstruowanie lub zestawienie technicznych składników nowego systemu na podstawie jego projektu i przekazanie go do eksploatacji. Wdrażanie polega na kodowaniu wyspecjalizowanych programów komputerowych, skompletowaniu pełnego oprogramowania systemu, założenia bazy danych, przetestowaniu systemu, przygotowaniu dokumentacji, zainstalowaniu systemu na sprzęcie, przeszkoleniu użytkowników.

Użytkowanie, modyfikacja i adaptacja – dotyczą aspektów funkcjonalnych, organizacyjnych, technicznych i kadrowych. W razie sformułowania potrzeb zmian dokonuje się modyfikacji, stosownie do zakresu proponowanych zmian.