RSS
 

Archiwum - Maj, 2017

Umowa pożyczki

31 maj

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy gatunkowo oznaczonych, a biorący zobowiązuje się zwrócić taką samą ilość pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i jakości.

Przedmiotem pożyczki mogą być tylko pieniądze lub inne ruchome rzeczy gatunkowo oznaczone. Przy pożyczkach pieniężnych dłużnik w zasadzie ma obowiązek zwróć taką samą ilość pieniędzy, niezależnie od zmiany och wartości.

Pożyczka może być udzielona na czas oznaczony lub nieoznaczony. W tym drugim przypadku pożyczkobiorca obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu 6 tygodni od dnia wypowiedzenia przez wierzyciela.

Zależnie od woli stron pożyczka może być bezpłatna lub odpłatna (oprocentowana). Gdy strony postanowiły w umowie, że pożyczka jest oprocentowana, ale nie ustaliły wysokości odsetek, dającemu należą się odsetki ustawowe.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 3. Zobowiązania

 

Umowa dzierżawy

30 maj

Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić umówiony czynsz.

Przedmiotem umowy dzierżawy mogą być rzeczy indywidualnie oznaczone. Przepisy o dzierżawie stosuje się do dzierżawy praw.

Dzierżawca może rzecz użytkować, czyli używać oraz pobierać z rzeczy pożytki.

W razie braku postanowień umownych czynsz jest płatny z dołu w terminie zwyczajowo przyjętym, a w braki odpowiedniego zwyczaju – półrocznie z dołu.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 3. Zobowiązania

 

Umowa najmu

29 maj

Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.

Umowy najmu stanowią podstawową formę prawną używania cudzych rzeczy.

Przedmiotem umowy najmu mogą być wszelkie rzeczy, zarówno ruchome, jak i nieruchomości.

Najemca może tylko używać rzeczy, bez pobierania przynoszonych przez rzecz pożytków. Umowa najmu jest zawsze odpłatna.

Podstawowym obowiązkiem wynajmującego jest wydanie najemcy rzeczy w stanie przydatnym do umówionego użytku. Najemca staje się posiadaczem zależnym rzeczy.

Wynajmujący ma obowiązek utrzymywać przedmiot najmu w odpowiednim stanie przez cały czas trwania najmu.

Najemca jest obowiązany tylko do czynienia drobnych nakładów, związanych ze zwykłym używaniem rzeczy.

Podstawowym obowiązkiem najemcy jest płacenia czynszu. Czynsz może być oznaczony w pieniądzach lub w świadczeniach innego rodzaju. Jeśli strony nie postanowiły w umowie inaczej, czynsz jest płatny z góry miesięcznie, do 0 dnia miesiąca, a przy krótszym niż miesiąc okresie najmu całość czynszu jest płatna z góry.

Najemca ma obowiązek używać rzeczy w sposób przewidziany w umowie i sprawować nad nią pieczę. Po zakończeniu najmu najemca ma obowiązek zwrócić rzecz wynajmującemu w stanie niepogorszonym z tym jednak, że nie ponosi odpowiedzialności za normalne zużycie rzeczy.

Jeśli umowa mu tego nie zabrania, najemca może najętą rzecz wynająć innej osobie (podnajem).

Stosunek najmu wygasa automatycznie z upływem okresu, na który umowa była zawarta. Jeśli nie oznaczono czasokresu najmu, kończy się on wskutek wypowiedzenia.

Wynajmujący może odstąpić od umowy bez wypowiedzenia, jeżeli najemca używa rzeczy w sposób sprzeczny z umową lub z jej przeznaczeniem, jeśli naraża rzecz na utratę lub uszkodzenie, albo gdy zalega z zapłatą czynszu za 2 okresu płatności.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 3. Zobowiązania

 

Umowa o dzieło

28 maj

Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.

Przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do dostarczenia zamawiającemu gotowego rezultatu swoich usług i tylko za ten rezultat należy mu się wynagrodzenie. Za osiągnięcie umówionego wyniku swojej pracy i umiejętności przyjmujący zamówienie ponosi odpowiedzialność

Przyjmujący jest na swobodnej pozycji, w zasadzie nie jest w niczym od zamawiającego zależny. Może jednak domagać się od zamawiającego wyjaśnień, wskazówek lub współdziałania w innej formie, jeśli wykonanie dzieła tego wymaga.

Przedmiotem umowy o dzieło może być tylko taki rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, który ma charakter trwały.

Umowa o dzieło jest zawsze odpłatna. Przyjmującemu zamówienie należy się wynagrodzenie ustalone w umowie. Jeśli nie umówiono wysokości wynagrodzenia, przyjmującemu zamówienie należy się wynagrodzenie przyjęte za dany rodzaj dzieła, a w razie wątpliwości wynagrodzenie odpowiadające uzasadnionemu nakładowi pracy oraz innym poczynionym nakładom. Wynagrodzenie przysługuje przyjmującemu zamówienie dopiero po wykonaniu i oddaniu zamawiającemu dzieła, jeśli w umowie nie postanowiono inaczej.

Strony mogą ustalić wynagrodzenie ryczałtowe lub na podstawie wstępnego zestawienia planowanych prac i przewidzianych kosztów, czyli kosztorysowe.

Jeżeli strony ustaliły wynagrodzenie w formie ryczałtu, na przyjmującym zamówienie spoczywa cały ciężar ryzyka, że rzeczywiste koszty uzyskania dzieła okażą się wyższe.

Przy wynagrodzeniu na podstawie kosztorysu, jeśli w toku wykonania dzieła nastąpiła urzędowa zmiana cen, każda ze stron może się domagać zmiany wynagrodzenia.

Jeżeli w toku wykonania dzieła zajdzie konieczność przeprowadzenia prac, które nie były objęte kosztorysem, możliwość żądania wyższego wynagrodzenia zależy od tego, która ze stron sporządziła kosztorys. Jeśli kosztorys sporządził przyjmujący zamówienie, może domagać się podwyższenia wynagrodzenia tylko wtedy, gdy nie mógł przewidzieć konieczności dodatkowych prac mimo zachowania należytej staranności. Natomiast jeśli przyjmujący prowadził prace na podstawie kosztorysu dostarczonego przez zamawiającego dzieło, może on żądać odpowiedniej zwyżki wynagrodzenia, gdyż nie odpowiada za właściwe sporządzenie kosztorysu.

W każdym z tych przypadków zamawiający, stojąc przed koniecznością zapłacenia wyższego niż przewidział wynagrodzenia, może odstąpić od umowy, jeśli przekroczenie kosztorysu jest znaczne. Powinien wtedy zapłacić przyjmującemu zamówienie odpowiednią część wynagrodzenia.

Przyjmujący zamówienie ponosi odpowiedzialność z tytułu rękojmi za wady dzieła. Odpowiedzialność ta obejmuje wady dzieła i niezgodność dzieła z umową. Zamawiający może domagać się usunięcia wady, wyznaczając odpowiedni termin. Jeżeli wady nie dadzą się usunąć w ogóle lub we właściwym czasie, zamawiający może odstąpić od umowy, o ile wady są istotne. W pozostałych przypadkach zamawiający może, przyjmując wadliwe dzieło, żądać obniżenia wynagrodzenia.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 3. Zobowiązania

 

Umowa sprzedaży

27 maj

Istota umowy sprzedaży
Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.

Umowa sprzedaży jest umową wzajemną i umową konsensualną. Rodzi zobowiązanie do wykonania obustronnych ekwiwalentnych świadczeń.

Umowa sprzedaży rodzi także dalsze skutki występujące z mocy przepisów ustaw lub też wynikające z postanowień umowy zamieniających lub uzupełniających ustawę.

Jeżeli przedmiotem umowy jest rzecz indywidualnie oznaczona, nabywca uzyskuje prawo własności w chwili zawarcia umowy, chyba że strony postanowiły w umowie inaczej, albo co innego wynika ze szczególnych przepisów prawa. Sprzedaż rzeczy gatunkowo oznaczonej oraz rzeczy przyszłej nie przenosi na kupującego prawa własności. Własność przechodzi dopiero w chwili wydania rzeczy.

Umowa sprzedaży rzeczy ruchomej nie wymaga żadnej szczególnej formy, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Sprzedaż nieruchomości może być dokonana tylko w formie aktu notarialnego.

Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi

Rękojmia za wady fizyczne i prawne rzeczy to odpowiedzialność za jakość i stan prawny sprzedanej rzeczy.

Odpowiedzialność z tytułu rękojmi jest instytucją ustawową, stanowiącą automatyczną konsekwencję umowy sprzedaży, jeżeli strony nie umieściły w umowie specjalnych postanowień. Stronom wolno w umowie odpowiedzialność z tytułu rękojmi wyłączyć, ograniczyć lub rozszerzyć. Jednakże ich swoboda napotyka w tej mierze na ograniczenia ustawowe.

Sprzedawca ponosi odpowiedzialność bez względu na swoją winę i bez względu na to, czy o wadzie rzeczy wiedział.

Sprzedawca jest zwolniony z rękojmi, gdy kupujący wiedział o wadzie w chwili zawierania umowy lub wydania rzeczy. Sprzedawca nie odpowiada także za wady fizyczne powstałe po wydaniu rzeczy kupującemu, chyba że wady wynikały z przyczyn tkwiącej już poprzednio w rzeczy sprzedanej.

Wady fizyczne
zachodzą wówczas, gdy sprzedana rzecz ma usterki zmniejszające jej wartość lub użyteczność, albo gdy nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego lub gdy została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.

W razie ujawnienia wady fizycznej kupującemu przysługuje według jego wyboru jedno z następujących uprawnień:
- nabywca rzeczy gatunkowo oznaczonych może żądać dostarczenia zamiast rzeczy wadliwych takiej samej ilości rzeczy wolnych od wad. Sprzedawca ponosi wszelkie wynikłe z wymiany koszty, a ponadto odpowiada za szkodę poniesioną przez kupującego,
- kupujący może odstąpić od umowy. Jednakże uprawnienie to kupującemu nie przysługuje, jeżeli sprzedawca niezwłocznie wymieni rzecz wadliwą na rzecz wolną od wad, albo niezwłocznie wady usunie. Jeżeli tylko niektóre rzeczy w większej partii towarów wykazują wady, prawo odstąpienia od umowy ogranicza się do tych rzeczy,
- kupujący może rzecz wadliwą zatrzymać i zażądać obniżenia ceny,
- gdy sprzedawca jest zarazem producentem wadliwej rzeczy, kupujący może zażądać jej naprawienia.

Aby kupujący mógł skorzystać z uprawnień musi dokonać aktów staranności:
- zbadanie dostarczonych mu rzeczy,
- zawiadomienie sprzedawcy o wykrytych wadach,
- zgłoszenie roszczeń i w razie potrzeby dochodzenie ich na drodze sądowej.

Wadami jawnymi są te wady rzeczy, które przy zachowaniu należytej staranności można wykryć przez zewnętrzne zbadanie rzeczy, bez potrzeby przeprowadzenia specjalnych analiz. Wadami ukrytymi są wady fizyczne, których mimo zachowania należytej staranności nie można dostrzec w drodze zewnętrznych oględzin.

Zawiadomienie sprzedawcy o wykrytych wadach powinno nastąpić w ciągu miesiąca od wykrycia wady.

Zgłoszenie roszczeń i ewentualne skierowanie sprawy na drogę sądową może nastąpić w ciągu roku od dnia wydania rzeczy. W odniesieniu od wad budynku termin ten wynosi 3 lata. Termin roczny biegnie od wydania rzeczy, a nie od wykrycia wady.

Z wadą prawną mamy do czynienia, gdy przedmiot sprzedaży stanowi własność osoby trzeciej, albo jest obciążony prawem osoby trzeciej. Kupującemu w przypadku wad prawnych przysługują w zasadzie te same uprawnienia, co w przypadku wad fizycznych.

Gwarancja jakości

Gwarancja to gwarancja jakości. Ochrania interesy kupującego na wypadek, gdyby rzecz zawodziła w działaniu, nie dawała się do przewidzianego użytku, nie wykazywała umówionej sprawności lub trwałości. Gwarancja stanowi instrument walki konkurencyjnej.

Gwarancja nie jest instytucją ustawową lecz umowną.

Obowiązki udzielającego gwarancji (gwaranta) określa dokument gwarancyjny. W zasadzie w razie wystąpienia wady rzeczy gwarant jest obowiązany wadę usunąć lub dostarczyć w zamian rzecz wolną od wad. Prawo wybory między naprawą a wymianą rzeczy służy gwarantowi.

Termin gwarancji jest określony przez gwaranta w dokumencie gwarancyjnym. Jeżeli termin nie został określony w gwarancji, wynosi on 1 rok i liczy się od chwili wydania rzeczy kupującemu. Jeżeli gwarant dostarczył zamiast rzeczy wadliwej rzecz wolną od wad, albo dokonał istotnych napraw rzeczy objętej gwarancją, termin gwarancji biegnie na nowo. Jeżeli gwarant wymienił część rzeczy, termin biegnie na nowo w odniesieniu do wymienionych części. W innych przypadkach termin gwarancji ulega przedłużeniu o czas, w ciągu którego uprawniony nie mógł korzystać z rzeczy.

Kupujący według swojej woli realizuje uprawnienia z tytułu rękojmi lub uprawnienia wynikające z gwarancji. Nie może jednak raz dokonanego wyboru zmienić, ani dochodzić roszczeń z obu tytułów.

Sprzedaż konsumencka

Cechy sprzedaży konsumenckiej:
- sprzedawcą jest przedsiębiorstwo a kupującym osoba fizyczna,
- umowa mieści się w zakresie działalności przedsiębiorstwa-sprzedawcy,
- osoba fizyczna nabywa rzecz na cele konsumpcyjne,
- przedmiotem umowy jest rzecz ruchoma.

Sprzedawca ma obowiązek rzetelnego poinformowania kupującego o cenie i cechach towaru. Informacje powinny być sformułowane w języku polskim i umieszczone, zależnie od rodzaju rzeczy, na samym towarze lub w miejscu sprzedaży. Zakres informacji, których winien udzielić sprzedawca, także zależy od rodzaju rzeczy.

Przy sprzedaży za cenę powyżej 2 tysięcy złotych sprzedawca jest obowiązany potwierdzić na piśmie wszystkie istotne postanowienia zawartej umowy. W innych przypadkach winien wydać dokument stwierdzający fakt zawarcia umowy i zawierający nazwę sprzedawcy z adresem oraz rodzaj, ilość i cenę towaru. Sprzedawca odpowiada wobec kupującego za niewłaściwą jakość towaru, jeżeli towar w chwili wydania był niezgodny z umową. Towar uważa się za zgodny z umową, jeżeli nadaje się do celu, do którego jest zwykle używany, a jego właściwości odpowiadają właściwościom cechującym towar tego rodzaju. Towar jest zgodny z umową, gdy odpowiada składanym publicznie zapewnieniom sprzedawcy, producenta lub jego przedstawiciela, przede wszystkim wyrażonym w oznakowaniu towaru i reklamie.

Odpowiedzialność sprzedawcy w razie niezgodności towaru z umową polega na tym, że na żądanie kupującego ma obowiązek wymienić go na nowy lub nieodpłatnie naprawić i w ten sposób doprowadzić do stanu zgodnego z umową. Sprzedawca może temu żądaniu odmówić, gdyby naprawa lub wymiana były niemożliwe lub wymagały nadmiernych kosztów. W takim przypadku kupujący może żądać odpowiedniego obniżenia ceny albo odstąpić od umowy. Kupujący nie może odstąpić od umowy, gdy niezgodność towaru z umową jest nieistotna. Naprawiając lub wymieniając wadliwą rzecz sprzedawca ma także obowiązek pokryć koszty poniesione przez kupującego.

Jeżeli niezgodność towaru z umową wyszła na jaw w ciągu 6 miesięcy od wydania towaru, domniemywa się, że istniała w chwili wydania. W innych przypadkach kupujący musi to wykazać.

Kupujący powinien zawiadomić sprzedawcę o niezgodności towaru z umową w ciągu 2 miesięcy od jej stwierdzenia, w przeciwnym razie traci swoje uprawnienia. Jeżeli sprzedawca nie ustosunkował się do zgłoszonej reklamacji w ciągu 14 dni, uważa się, że ją uznał. Odpowiedzialność sprzedawcy wygasa po upływie 2 lat od dnia wydania towaru kupującemu. Sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności za niezgodność towaru z umową, jeżeli kupujący o niezgodności wiedział lub – oceniając rzecz rozsądnie – powinien był wiedzieć. Przepisy regulujące odpowiedzialność sprzedawcy mają charakter bezwzględnie obowiązujący.

Sprzedaż na raty

Jako sprzedawca w umowie sprzedaży na raty może wystąpić jedynie przedsiębiorstwo zajmujące się wyłącznie lub między innymi działalnością handlową. W charakterze kupującego na raty może wystąpić tylko osoba fizyczna.

Umowa sprzedaży na raty dotyczy jedynie rzeczy ruchomych. Cena płatna jest w określonych w umowie ratach, a wydanie rzeczy kupującemu następuje przed zapłaceniem całej należności.

Sprzedawca może zastrzec w umowie natychmiastową wymagalność reszty ceny w razie niezapłacenia w terminie rat. Jednak zastrzeżenie to jest skuteczne tylko wtedy, gdy kupujący jest w zwłoce z zapłatą co najmniej 2 rat, a łączna suma zaległości przewyższa jedną piątą umownej ceny. Zastrzeżenie powinno być uczynione na piśmie przy zawarciu umowy.

W tych samych warunkach sprzedawca zamiast dochodzić całej nienależności może odstąpić od umowy i zażądać zwrotu sprzedanej rzeczy. Jednakże w tym celu musi wyznaczyć kupującemu dodatkowy termin na zapłacenie zaległych rat z zagrożeniem, że po jego bezskutecznym upływie odstąpi od umowy. Dopiero po upływie tego terminu może od umowy odstąpić.

Kupujący może płacić raty przed terminem och płatności, odliczając sobie stosowną część oprocentowania.

Niedopuszczalne jest w zasadzie umowne wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności sprzedawcy z tytuły rękojmi. Może to nastąpić tylko w przypadkach wskazanych przez przepisy szczególne.

Umowa nie może utrudnić kupującemu wykonania uprawnień z tytułu rękojmi.

Klient zawiera dwie umowy:
- umowę z bankiem o udzielenie kredytu,
- umowę sprzedaży z przedsiębiorstwem handlu detalicznego.

Udzielony kredyt służy do zapłacenia reszty ceny kupna, pozostałej po wpłacie gotówkowej, stanowiącej zazwyczaj przeważającą jej część.

System ten polega na kredycie ratalnym. Udzielony przez bank kredyt klient spłaca ratami.

Za swoje usługi bank pobiera wynagrodzenie w formie odsetek od sumy udzielonego kredytu.

W chwili zawarcia umowy sprzedaży na raty, kupiona rzecz staje się najczęściej własnością nabywcy.

Jako zabezpieczenie udzielonego kredytu stosuje się zazwyczaj weksel gwarancyjny i poręczenie osób trzecich. Instytucji kredytowej przysługuje ustawowe prawo zastawu a sprzedanej rzeczy. Istnieje ono tak długu, jak długo rzecz znajduje się u kupującego.

Prawo pierwokupu

Na podstawie ustawy lub zawartej wcześniej umowy określonej osobie przysługuje pierwszeństwo kupna oznaczonej rzeczy na wypadek, gdyby druga strona ją sprzedała osobie trzeciej. Do wykonania pierwokupu potrzebne jest jedynie złożenie odpowiedniego oświadczenia zobowiązanemu i wówczas następuje upadek zawartej umowy, a rzecz przechodzi na własność uprawnionego z tytułu prawa pierwokupu.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 3. Zobowiązania

 

Zgaśnięcie zobowiązań

26 maj

Uwagi ogólne
Zobowiązanie przestaje istnieć, a więc gaśnie, gdy zostaje osiągnięty cel, dla którego powstało. Celem tym jest zaspokojenie roszczeń wierzyciela. Poza wykonaniem zobowiązania gasną także z innych przyczyn.

Świadczenie w miejsce wykonania

Dłużnik proponuje wierzycielowi spełnienie innego świadczenia w miejsce tego, do którego był zobowiązany, a wierzyciel wyraża na to zgodę. Zobowiązanie wówczas gaśnie z chwilą spełnienia świadczenia zastępczego.

Potrącenie

Potrącenie zachodzi, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie wierzycielami i dłużnikami, a jedna z nich zamiast spełniać swoje świadczenie, odlicza je od świadczenia, które jej się należy.

Istnieje potrącenie umowne, o którym decydują swobodnie strony, oraz potrącenie ustawowe, zachodzące tylko w przypadkach przewidzianych przepisami na podstawie jednostronnego oświadczenia któregokolwiek z dłużników.

Do skuteczności potrącenia wymagane są następujące przesłanki:
- muszą istnieć dwie wzajemne wierzytelności,
- wierzytelności te muszą zachodzić między tymi samymi osobami,
- świadczenia, do których strony są wzajemnie obowiązane, muszą być tego samego rodzaju,
- obie wierzytelności muszą być wymagalne i zaskarżalne.

Odnowienie

Dłużnik w celu umorzenia zobowiązania zobowiązuje się za zgodą wierzyciela świadczyć co innego, niż był zobowiązany, albo chociażby to samo, ale z innej podstawy prawnej. Istota odnowienia polega na tym, że strony działając zgodnie postanawiają umorzyć dotychczasowe zobowiązanie i powołać w to miejsce nowe.

Złożenie do depozytu sądowego

Dłużnik może spowodować zgaśnięcie zobowiązania i uwolnić się od ciążącego na nim obowiązku przez złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego. Jest to dopuszczalne, kiedy dłużnik z jakichś przyczyn nie może spełnić świadczenia do rąk wierzyciela.

Złożenie do depozytu następuje na podstawie orzeczenia sądu, który po zbadaniu okoliczności sprawy decyduje, czy jest ono dopuszczalne.

Do depozytu są przyjmowane tylko pieniądze polskie i zagraniczne, dokumenty oraz kosztowności. Jeżeli przedmiot nie nadaje się do depozytu, dłużnik może żądać wyznaczenia dozorcy lub zarządcy w celu zachowania przedmiotu świadczenia. Złożenie na zachowanie ma ten sam skutek co złożenie do depozytu.

Jeżeli na zachowanie ma być złożona rzecz ruchoma ulegająca szybkiemu zepsuciu lub wymagająca znacznych kosztów zachowania, sąd na wniosek dłużnika może zarządzić jej sprzedaż w drodze licytacji, a do depozytu przyjąć uzyskaną w tej drodze kwotę pieniężną.

Wierzyciel, który wykaże swe prawo do świadczenia, może w każdej chwili podjąć depozyt.

Zwolnienie z długu
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie to przyjmuje.

Zmiana wierzyciela lub dłużnika

W prawie zobowiązaniowym zmiana wierzyciela może nastąpić w drodze przelewu wierzytelności (cesji) i w drodze wstąpienia osoby trzeciej w miejsce zaspokojonego wierzyciela.

Cesja jest umową, na mocy której dotychczasowy wierzyciel (cedent) przenosi swoją wierzytelność na nowego wierzyciela (cesjonariusza), zazwyczaj załatwiając w ten sposób swoje rozliczenia. Umowa taka nie wymaga zgody dłużnika. Dłużnik powinien być jednak zawiadomiony o cesji, aby mógł spełnić świadczenie do rąk nowego właściciela.

Przejęcie długu jest umową, na mocy której nowy dłużnik przejmuje istniejący dług i wstępuje w miejsce dawnego dłużnika. Umowa taka wymaga zgody obu stron.

Umowa o przejęcie długu może być zawarta między dawnym a nowym dłużnikiem, a jej konieczne uzupełnienie stanowi zgoda wierzyciela. Umowa może też być zawarta między wierzycielem a nowym dłużnikiem i wtedy musi być uzupełniona zgodą dawnego dłużnika. Umowa o przejęcie długu pod rygorem nieważności powinna być zawarta na piśmie.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 3. Zobowiązania

 

Skutki niewykonania zobowiązań

25 maj

Pojęcie odpowiedzialności kontraktowej
Jeżeli dłużnik nie spełnia świadczeń, do których zobowiązał się w umowie, wierzyciel może skierować sprawę do sądu i na drodze przymusu państwowego dochodzić swoich roszczeń.

Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wierzycielowi niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy nazywamy odpowiedzialnością kontraktową.

Wierzyciel może zrezygnować z dochodzenia wykonania świadczeń umownych przez dłużnika i ograniczyć się do żądania naprawienia szkody.

Dłużnik odpowiada za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, jeśli zachodzą następujące przesłanki:
- dłużnik ponosi odpowiedzialność tylko wtedy, gdy wierzyciel wskutek niewykonania umowy poniósł szkodę,
- pomiędzy niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy a poniesioną przez właściciela szkodą musi zachodzić związek przyczynowy,
- niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy musi być następstwem takich okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność.

Podstawą odpowiedzialności dłużnika może być wszelka wina, zarówno rozmyślne działanie, jak i niedbalstwo.

Strony mogą w umowie zakres odpowiedzialności dłużnika rozszerzyć albo też ograniczyć. Strony nie mogą jednak w umowie wyłączyć odpowiedzialności dłużnika za szkodę wyrządzoną rozmyślnie.

Dłużnik nie ponosi odpowiedzialności kontraktowej, jeżeli przyczyną niewykonania umowy była siła wyższa lub przypadek.

Ciężar dowodu

Wierzyciel występujący z roszczeniem musi udowodnić istnienie szkody i jej wysokość oraz wykazać, że szkoda pozostaje w związku przyczynowym z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania przez dłużnika.

Wierzyciel nie ma obowiązku ani potrzeby udowadniać winy dłużnika.

Jeśli dłużnik chce zwolnić się od odpowiedzialności to powinien wykazać, że ani jemu, ani też osobom którymi posłużył się wykonując zobowiązanie, nie można zarzucić winy.

Niemożliwość świadczenia

W razie trwałej i całkowitej niemożności świadczenia, powstałej już po zawarciu umowy z przyczyn, za które dłużnik nie odpowiada, dłużnik nie ponosi wobec wierzyciela odpowiedzialności, a zobowiązanie wygasa. W zobowiązaniach wzajemnych dłużnik staje się wolny od obowiązku świadczenia, jednakowoż traci równocześnie prawo do świadczenia wzajemnego, a jeśli je już otrzymał – powinien je zwrócić. W razie niemożliwości częściowej, dłużnik staje się wolny od części świadczenia, która stała się niemożliwa. Niemożliwość przemijająca nie zwalnia dłużnika, lecz tylko powoduje odroczenie świadczenia.

Dłużnik ponosi odpowiedzialność, jeśli świadczenie stało się niemożliwe z przyczyn, za które odpowiada.

Nie zwalnia dłużnika niemożliwość świadczenia rzeczy, której w chwili zawarcia umowy jeszcze nie miał i którą zamierzał kupić.

Nie zwalnia dłużnika także niemożliwość świadczenia wynikająca z braku pieniędzy.

W razie zupełnej i trwałej niemożliwości świadczenia, powstałej z przyczyn, za które dłużnik odpowiada, obowiązany on jest do wynagrodzenia pełnej szkody, jaką wierzyciel z tego powodu ponosi. W każdym przypadku wierzyciel może żądać wydania surogatów, jakie dłużnik otrzymał od osoby trzeciej.

Zwłoka dłużnika

Dłużnik dopuszcza się zwłoki, jeśli z własnej winy nie spełnia świadczenia w terminie umówionym lub oznaczonym w ustawie, a w przypadku gdy termin nie jest oznaczony, jeśli nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela.

Opóźnienie – dłużnika nie spełnia świadczenia we właściwym terminie z powodu okoliczności, za które nie odpowiada.

Dłużnik odpowiada wobec wierzyciela za wszelką szkodę, jaką mu wyrządził przez to, że nie spełnił świadczenia w terminie w własnej woli. Natomiast za następstwa opóźnienia dłużnik w zasadzie nie odpowiada. Zasada ta doznaje istotnej zmiany w odniesieniu do zobowiązań pieniężnych. Dłużnik odpowiada za niewykonanie w terminie zobowiązania pieniężnego niezależnie od przyczyny. Odpowiedzialność ta przybiera formę zapłaty odsetek ustalonych w umowie, a jeśli wysokość odsetek nie byłą ustalona – odsetek ustawowych.

W razie zwłoki dłużnika wierzycielowi przysługuje z reguły prawo odstąpienia od umowy. Najczęściej musi je poprzedzać wyznaczenie dodatkowego terminu do spełnienia świadczenia.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 3. Zobowiązania

 

Wykonanie zobowiązań

24 maj

Uwagi ogólne
Przez wykonanie zobowiązania należy rozumieć spełnienie świadczenia lub świadczeń, jakie na strony nakłada treść stosunku zobowiązaniowego.

Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią oraz w sposób odpowiadający celowi społeczno-gospodarczemu, zasadom współżycia społecznego i ustalonym zwyczajom.

Decydujące znaczenie dla oceny, czy dłużnik wykonał zobowiązanie we właściwy sposób, ma treść zobowiązania.

Dłużnik powinien spełnić swoje świadczenie w całości. Jednakże wierzyciel nie może odmówić przyjęcia świadczenia częściowego, nawet jeśli cała wierzytelność jest już wymagalna, chyba że przyjęcie takiego świadczenia naruszałoby jest uzasadniony interes.

Dłużnik w zasadzie nie ma obowiązku spełnić świadczenia osobiście, może to za niego zrobić inna osoba. Obowiązek osobistego spełnienia świadczenia istnieje tylko wówczas, gdy wynika to wyraźnie z umowy lub jednostronnej czynności prawnej albo z własności świadczenia, albo gdy tak stanowi ustawa.

Wierzyciel ma obowiązek współdziałać przy wykonaniu zobowiązania. Wykonanie zobowiązania powoduje jego wygaśnięcie.

Miejsce i czas wykonania zobowiązania

O miejscu wykonania zobowiązania decyduje przede wszystkim umowa stron.

W razie braku odpowiednich postanowień umownych o miejscu wykonania zobowiązania decyduje więc z kolei właściwość zobowiązania.

Jeśli przy pomocy wymienionych wyżej kryteriów nie można ustalić miejsca wykonania zobowiązania, zobowiązanie należy wykonać w miejscu zamieszkania lub siedzibie dłużnika.

Zasada ta nie znajduje zastosowania do zobowiązań pieniężnych. Kwotę pieniężną dłużnik ma obowiązek przesłać wierzycielowi do jego miejsca zamieszkania lub dziedziny, na swój koszt i ryzyko.

Termin wykonania zobowiązania jest zazwyczaj przez strony ustalony w umowie, może też wynikać z właściwości świadczenia. Jeśli nie ma terminu, przepisy ustawy nakazują dłużnikowi spełnić świadczenie niezwłocznie po wezwaniu go do tego przez wierzyciela. Wierzyciel powinien uwzględnić czas potrzebny dłużnikowi na przygotowanie i spełnienie świadczenia.

W wielu przypadkach termin świadczenia zależy od wypowiedzenia, czyli jednostronnego oświadczenia woli jednej ze stron. Wypowiedzenie może wynikać z ustawy lub umowy stron.

Wykonanie zobowiązań wzajemnych

W umowach wzajemnych strony zobowiązały się do świadczeń ekwiwalentnych, świadczeń mających dla nich wzajemnie równą wartość.

Świadczenie wynikające z umów wzajemnych powinny być spełnione jednocześnie przez strony. Obowiązek wcześniejszego świadczenia musi wynikać wyraźnie z umowy, ustawy lub wydanego w sprawie orzeczenia sądowego.

Strona, która nie otrzymała świadczenia w terminie, może wstrzymać się ze świadczeniem wzajemnym.

Dowód wykonania zobowiązań
Dłużnik powinien wykazać, że świadczenie spełnił i że jest to właśnie to świadczenie, do którego był zobowiązany.

Przepisy nakładają na wierzyciela obowiązek wydania pokwitowania. Dłużnik, który spełnił świadczenie, ma prawo żądać od wierzyciela pisemnego poświadczenia, że otrzymał należne świadczenie. Z pokwitowania musi wynikać, że dłużnik w ten sposób spełnił swój obowiązek z tytułu jakiegoś długu. Jeśli wierzyciel odmówi wydania pokwitowania, dłużnik może się wstrzymać ze spełnieniem świadczenia i nie popada przez to w zwłokę. Służy mu zawsze prawo złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego, co jest równoznacznego z wykonaniem jego obowiązku.

Niezależnie od pokwitowania dłużnik może żądać od wierzyciela zwrotu dokumentu stwierdzającego zobowiązanie.

Pisemne potwierdzenie odbioru dłużnej sumy uzasadnia domniemanie, że wszystkie dodatkowe należności zostały także zapłacone.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 3. Zobowiązania

 

Inne przypadki odpowiedzialności za czyny niedozwolone

23 maj

Odrębnie uregulowanymi przypadkami odpowiedzialności deliktowej są:
- odpowiedzialność za zwierzęta,
- odpowiedzialność za szkody wyrządzone wyrzuceniem rzeczy lub wylaniem płynu z pomieszczenia,
- odpowiedzialność za szkody wyrządzone zawaleniem się budowli.

Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez zwierzę ponosi ten, kto zwierzę chowa albo się nim posługuje. Właściciel może uwolnić się od odpowiedzialności tylko przez wykazanie, że ani sam, ani żadna osoba, za którą odpowiada, nie ponoszą winy. Nawet w takim przypadku sąd jednak może przysądzić odszkodowanie, jeśli wymagają tego zasady współżycia społecznego.

Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzęta żyjące w stanie wolnym regulują przepisy szczególne. Zwierzęta takie są własnością państwa, które też ponosi za nie odpowiedzialność. Zasady tej odpowiedzialności są odmienne.

Za szkodę wyrządzoną wyrzuceniem, wylaniem lub spadnięciem jakiegokolwiek przedmiotu z pomieszczenia odpowiada ten, kto pomieszczenie zajmuje.

Zajmujący pomieszczenie może się uwolnić od ponoszenia odpowiedzialności tylko przez wykazanie, że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej, albo z wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności i której działaniu nie mógł zapobiec.

Za szkodę wyrządzoną przez zawalenie się budowli lub oderwanie jej części odpowiada samoistny posiadacz budowli, najczęściej właściciel. Uwolnieni się od odpowiedzialności jest możliwe po wykazaniu, że budowla byłą należycie konserwowana i że nie była dotknięta wadą.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 3. Zobowiązania

 

Odpowiedzialność za szkodę wyrządzona przez produkt niebezpieczny

22 maj

Odpowiedzialność ponosi przede wszystkim wytwórca produktu. Jest to odpowiedzialność oparta za zasadzie ryzyka. Produkt uważany jest za niebezpieczny, kiedy nie zapewnia takiego bezpieczeństwa, jakiego można oczekiwać przy jego normalnym używaniu. Tak jak producent odpowiada też:
- wytwórca materiału, surowca albo części składowej produktu,
- osoba, która nie wytworzyła produktu ale umieściła na nim swoją nazwę, znak towarowy, itp., podając się w ten sposób za producenta,
- importer produktu.
Odpowiedzialność producenta i innych wymienionych osób jest solidarna.

Producent nie odpowiada za szkodę, gdy:
- nie wprowadził produktu do obrotu,
- wprowadzenie do obrotu nastąpiło poza zakresem jego działalności gospodarczej,
- niebezpieczne właściwości produktu ujawniły się dopiero po jego wprowadzeniu do obrotu,
- zważywszy na stan nauki i techniki nie można było przewidzieć tych właściwości.

Normy zawarte w przepisach regulujących odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny mają charakter bezwzględnie obowiązujący.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii 3. Zobowiązania