RSS
 

Klasyfikacja kont księgowych

02 lip

Ze względu na treść ekonomiczną zapisów księgowych wyróżnia się cztery kryteria podziału kont:
1. według kryterium stanu-ruchu majątku podmiotu gospodarczego:
- konta bilansowe,
- konta wynikowe.
- konta pozabilansowe,
2. według kryterium bilansowego:
- konta bilansowe aktywne,
- konta bilansowe pasywne,
3. według kryterium współzależności:
- konta podstawowe (główne),
- konta korygujące (pomocnicze),
4. według kryterium szczegółowości kont:
- konta syntetyczne,
- konta analityczne.

KONTA BILANSOWE służą do ewidencji bilansowych operacji gospodarczych. Należą do nich te konta, których salda końcowe na koniec okresu sprawozdawczego przenosi się do bilansu. Podstawowym zadaniem kont bilansowych jest określenie stanu i zmian środków gospodarczych oraz źródeł ich pochodzenia. Konta te mają taką nazwę jak w bilansie poszczególne składniki oraz symbol cyfrowy wynikający z zakładowego planu kont. Zadaniem kont bilansowych jest:
- przejęcie stanów początkowych Sp z bilansu otwarcia poszczególnych składników pasywów i aktywów,
- ujęcie zmian tych stanów w efekcie zaistniałych w okresie sprawozdawczym operacji gospodarczych,
- ustalenie stanów końcowych Sk poszczególnych składników pasywów i aktywów na koniec okresu sprawozdawczego.

Do kont bilansowych zalicza się:
- konta bilansowe aktywne,
- konta bilansowe pasywne,
- konta bilansowe aktywno-pasywne.

KONTA BILANSOWE AKTYWNE służą do ewidencji aktywów podmiotu gospodarczego. Na kontach aktywów stan początkowy z bilansu otwarcia oraz wszelkie zwiększenia tego stanu zapisywane są po stronie debetowej Dt, natomiast wszystkie zmniejszenia stanu zapisywane są po stronie kredytowej Ct. Saldo końcowe nie występuje, albo występuje wyłącznie saldo debetowe. Obowiązuje na nich zasada podwójnego księgowania. Saldo końcowe dla zrównoważenia zapisów ujmowane jest na stronie Ct wykazującej mniejsze obroty.

KONTA BILANSOWE PASYWNE służą do ewidencji pasywów podmiotu gospodarczego. Na kontach pasywów stan początkowy z bilansu otwarcia oraz wszelkie zwiększenia tego stanu zapisywane są po stronie Ct, natomiast wszystkie zmniejszenia tego stanu zapisywane są po stronie debetowej Dt. Saldo końcowe nie występuje, albo występuje wyłącznie saldo kredytowe. Obowiązuje na nich zasada podwójnego księgowania. Saldo końcowe dla zrównania zapisów ujmowane jest na stronie Dt wykazującej mniejsze obroty.

KONTA BILANSOWE AKTYWNO-PASYWNE służą przede wszystkim do ewidencji rozrachunków. Wynika to z ich dwoistego charakteru. Pod pojęciem rozrachunków rozumie się zarówno należności, jak i zobowiązania. Salso początkowe na koncie aktywno-pasywnym może wystąpić na stronie Dt lub na stronie Ct, a nawet na obu stronach konta jednocześnie. Zapisy operacji na koncie zależą od istoty i charakteru operacji gospodarczej. Ustalenie sald końcowych konta aktywno-pasywnego wymaga odrębnej analizy każdej operacji gospodarczej w celu rozgraniczenia operacji wpływających na saldo debetowe konta od operacji wpływających na saldo kredytowe konta.

Konta bilansowe otwierane są pod datą pierwszego dnia roku obrotowego stanami początkowymi z bilansu otwarcia BO, a zamykane są pod datą ostatniego dnia roku obrotowego i z sald końcowych tych kont sporządzany jest bilans zamknięcia, zgodnie z zasadą, że salda debetowe kont aktywnych wchodzą w aktywa bilansu, a salda kredytowe kont pasywnych stanowią pasywa bilansu.

KONTA WYNIKOWE (NIEBILANSOWE) są przeznaczone do ewidencji wynikowych operacji gospodarczych. Konta wynikowe obejmują zatem następujące grupy kont księgowych:
- konta kosztów,
- konta przychodów,
- konta strat nadzwyczajnych,
- konta zysków nadzwyczajnych.

KONTO WYNIKU FINANSOWEGO ujmuje siwe przeciwstawne sobie wielkości: przychody oraz koszty osiągnięcia tych przychodów. Rezultat porównania omawianych wielkości może być zyskiem (saldo Ct) lub stratą (saldo Dt).

Zasady funkcjonowania kont wynikowych:
- otwarcie kont wynikowych następuje przez zaksięgowanie pierwszej operacji wynikowej, ponieważ w ciągu okresu sprawozdawczego następuje ich całkowite rozliczenie, nie wykazują sald na koniec jednego i na początek następnego okresu,
- bieżące księgowania operacji wynikowych na kontach kosztów i strat nadzwyczajnych zwiększa obroty na ich stronie Winien, a zmniejsza je na stronie Ma,
- bieżące księgowania operacji wynikowych na kontach przychodów i zysków nadzwyczajnych zwiększa obroty na ich stronie Ma, a zmniejsza je na stronie Winien,
- przy księgowaniu operacji wynikowych obowiązuje zasada „zapisu podwojonego,
- na koniec roku obrotowego salda końcowe kont wynikowych są przenoszone na konto Wynik finansowy.

KONTO WYNIK FINANSOWY służy do ustalania wyniku finansowego netto podmiotu gospodarczego. Konto Wynik finansowy stanowi podstawę sporządzenia drugiego oprócz bilansu księgowego, elementu sprawozdania finansowego, którym jest rachunek zysków i strat. Saldo kredytowe oznacza zysk netto, zaś saldo debetowe oznacza stratę netto. Jest to więc konto o charakterze wynikowo-bilansowym. Na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych na jego stronę debetową przenosi się koszty: podstawowej działalności operacyjnej, pozostałej działalności operacyjnej, koszty finansowe, straty nadzwyczajne, podatek dochodowy i inne obciążenia, a w przypadku stosowania w jednostce wersji porównawczej rachunku zysków i strat zmniejszenia stanu produktów. Na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych na jego stronę kredytową przenosi się przychody: podstawowej działalności operacyjnej, pozostałej działalności operacyjnej, przychody finansowe oraz zyski nadzwyczajne, a w przypadku stosowania w jednostce wersji porównawczej rachunku zysków i strat zwiększenia stanu produktów. Na koncie Wynik finansowy ujmuje się na koniec roku pozycje wynikowe i bilansowe w postaci zysku netto jako powiększenia kapitału własnego lub straty jako pomniejszenia kapitału własnego.

KONTA POZABILANSOWE służą do ewidencji zdarzeń, które mimo iż nie wpływają na bilans czy wyniki jednostki ze względu na konieczność dostarczania wiernego i rzetelnego obrazu firmy oraz na funkcję kontrolną rachunkowości, muszą być rejestrowane.

KONTA PODSTAWOWE (KORYGOWANE) I KORYGUJĄCE. Konta podstawowe są urealniane przez konta korygujące. Konta korygujące można podzielić na dwie zasadnicze grupy: zwiększające wartość konta korygowanego, bądź zmniejszające jego wartość.

KONTA SYNTETYCZNE, zwane także głównymi (konta księgi głównej), służą do ujmowania w zbiorczych zapisach operacji gospodarczych dotyczących całych grup środków gospodarczych i źródeł ich pochodzenia. Z kont syntetycznych wynikają na ogół dane liczbowe wykazywane w bilansie oraz w innych sprawozdaniach sporządzanych przez jednostkę. Do wybranych kont syntetycznych są prowadzone zbiory kont analitycznych, uzyskanych z podziału poziomego konta syntetycznego.

KONTA ANALITYCZNE (konta ksiąg pomocniczych) służą do szczegółowego rozwinięcia obrotów i sald danego konta syntetycznego. Powstają one w wyniku poziomego podziału przedmiotu ewidencji konta syntetycznego i przeznaczenia odrębnych kont dla wyodrębnionych w ten sposób elementów składowych. Na kontach analitycznych dokonuje się zapisów powtarzanych w stosunku do konta syntetycznego, co oznacza, że zapis dokonany na koncie podstawowym powtarzany jest na koncie pomocniczym po tej samej stronie i w tej samej kwocie. Zależność między kontem zbiorczym i prowadzonymi do niego kontami szczegółowymi jest taka, że suma obrotów sald kont analitycznych musi być równa obrotom i stanowi końcowemu konta syntetycznego.

KONTA ROZLICZENIOWE mogą przyjmować charakter kont bilansowych, jak i niebilansowych. Jest to uzależnione od tego, czy saldo tych kont są zamykane bilansem, czy też są przenoszone na konto Wynik finansowy lub też mają salda równe zeru. Bez względu na sposób przenoszenia salda końcowego są to konta charakteryzujące jakiś proces gospodarczy lub umożliwiające rozliczenie jakiegoś procesu.

 

Tags: , , , , , , , , , , , , ,

Dodaj komentarz

 

 
  1. ~Gestor

    9 września 2017 o 14:14

    Niby takie podstawy, ale bez nich się nie da iść dalej, bo niewiedza na tym etapie zawsze da się we znaki

     
    • izoldabuziaczek14

      10 września 2017 o 12:47

      Tak to prawda. W rachunkowości zawsze trzeba zacząć od podstaw, ponieważ wszystko się ze sobą łączy.